Kalbimiz Kaç Yaşında?

İyi yaş alma sohbetlerimizin ikincisine bu kez biraz daha iddialı bir soru ile başladık.

Kalbiniz kaç yaşında?

Bu sorunun yanıtı için tıbbın geliştirilmiş olduğu bir test, bir görüntüleme yöntemi henüz yok. Üstelik internette karşımıza çıkan birkaç kutucuğu işaretleyip “kalbiniz takvim yaşınıza göre 12 yaş daha genç” diyen testlere de hemen güvenmemek lazım. Hele sonuç ekranının yanı başında bir takviye ürün reklamı varsa ya da başka bir platforma yönlendiriliyorsak, kalbimizden önce kredi kartımızı korumamız gerektiğini söylemeliyim. Zaten, kalbimizin yaşını matematiksel olarak hesaplayamasak da bizim aslında sormak istediğimiz soru: Kalbimizin daha sağlıklı yaşlanması için ne yapabiliriz?

Bazılarımız bunun aşık olmaktan geçtiğini iddia edebilir. Ne de olsa aşk demek kalp demek. Tüm kalbimiz ile severiz, aşık olduğumuz zaman kalbimiz küt küt atar ya da kalbimiz ağzımıza gelir. Aslında tüm bunlar duygularımızın bedenimizde yol açtığı fiziksel değişimlerdir. Çoğu zaman da hoş hissettirir insana ama bir de aşk acısı var ki, gerçek bir kalp krizini taklit edebilir. Adını Japon balıkçıların ahtapot avında kullandıkları testiden alan Takotsubo hastalığı, yoğun duygusal ya da fiziksel bir stresin ardından kalp kasını aynı kalp krizi gibi bozabilen bir hastalık ve filmlerde kalp aynı bu ahtapot testileri gibi görünüyor. Güzel tarafı ise çoğu zaman geri dönüşümlü ve iyi prognozlu bir tablo.

O halde reçetemizin ilk maddesine şunu yazabiliriz: Aşık olalım, ama mümkünse aşk acısı çekmeyelim!

Kalp damar hastalıkları hala dünyada en çok ölüme neden olan hastalıkların başında geliyor. Dramatik ölümlere yol açması, ani gelişmesi ve erken tanındığı zaman tedavisinin mümkün olması ile kap krizleri en çok bildiğimiz ve en çok konuştuğumuz tablolardır. Oysaki kalp krizi yalnızca anlık bir olaydır; fakat onu hazırlayan damar sertliği yıllar içinde sessizce gelişen bir süreçtir. Damar duvarında biriken yükün hikâyesi çoğu zaman krizden çok önce başlar.

Peki bütün bunları bilmek için birbirinden egzotik testler mi yaptırmalıyız? Herkes ApoB’sini, Lp(a)’sını, koroner kalsiyum skorunu öğrenmeli; akıllı saatinden HRV’sini takip etmeli mi? Bunların her birinin tıpta bir yeri var. Ama her test herkese gerekli değil. Bazen kalbimiz hakkında öğrenebileceğimiz en değerli bilgiler çok daha sıradan sayılarda saklı.